• ความหมายของสหภาพแรงงาน

      สหภาพแรงงาน  เป็นองค์กรที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายอันจะเป็นประโยชน์ต่อทั้งนายจ้างและลูกจ้าง หากลูกจ้างมีความเข้าใจถึงหลักการและวัตถุประสงค์ ซึ่งจะต้องดำเนินการควบคู่กันไป ในขณะที่นายจ้างต้องเข้าใจในระบบทวิภาคียอมรับและเปิดโอกาสให้ลูกจ้างได้เข้ามามีส่วนร่วมคิดในการป้องกันและแก้ไขปัญหาข้อขัดแย้งที่อาจเกิดขึ้นเพื่อสร้างสรรค์ความสัมพันธ์อันดีอันจะนำไปสู่ความเข้าใจและการร่วมแรงร่วมใจเพื่อผลประโยชน์ร่วมกันในที่สุด

      สหภาพแรงงานเป็นองค์กรของลูกจ้างที่รวมตัวกันจัดตั้งขึ้น เพื่อวัตถุประสงค์ตามพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 ดังนี้

      ๑. แสวงหาและคุ้มครองผลประโยชน์เกี่ยวกับสภาพการจ้าง เช่น เงื่อนไขการจ้างหรือการทำงาน กำหนดวันและเวลา ทำงาน ต่างจ้าง สวัสดิการ การเลิกจ้าง หรือประโยชน์อื่นของนายจ้างหรือลูกจ้างอันเกี่ยวกับการจ้างหรือการทำงาน

      ๒. ส่งเสริมความสัมพันธ์อันดีระหว่างนายจ้างกับลูกจ้าง

      ๓. ส่งเสริมความสัมพันธ์อันดีระหว่างลูกจ้างด้วยกัน

        สหภาพแรงงานต้องมีข้อบังคับ  กรรมการบริหารสหภาพและต้องจดทะเบียนต่อนายทะเบียน  เมื่อได้รับการจดทะเบียนแล้วมีฐานะเป็นนิติบุคคล

• ประเภทของสหภาพแรงงาน แบ่งเป็น 2 ประเภท

      ๑. สหภาพแรงงานนายจ้างคนเดียวกัน ( House Union or Company Union )  จะขอจดทะเบียนได้ซึ่งผู้เริ่มก่อการทุกคนต้องเป็นลูกจ้างของนายจ้างคนเดียวกัน

      ๒. สหภาพแรงงานประเภทกิจการเดียวกัน ( Industrial Union )  ซึ่งผู้เริ่มก่อการต้องเป็นลูกจ้างของนายจ้างที่ประกอบกิจการประเภทเดียวกันโดยไม่คำนึงว่าจะมีนายจ้างกี่คน

• ระดับของสหภาพแรงงาน  แบ่งเป็น 2 ระดับ

      ๑. สหภาพแรงงานระดับผู้บังคับบัญชา ( มีอำนาจตามมาตรา 95 วรรคสาม )

      ๒. สหภาพแรงงานระดับพนักงาน ( ไม่มีอำนาจตามมาตรา 95 วรรคสาม )

• อำนาจหน้าที่ของสหภาพแรงงาน

      ๑. เรียกร้อง เจรจา ทำความตกลง และรับทราบคำชี้ขาดหรือทำข้อตกลงกับนายจ้างหรือสมาคมนายจ้างในกิจการของสมาชิกได้

      ๒. จัดการและดำเนินการเพื่อให้สมาชิกได้รับประโยชน์ทั้งนี้ ภายใต้ข้อบังคับของวัตถุประสงค์ของสหภาพแรงงาน

      ๓. จัดให้มีการบริการสนเทศเพื่อให้สมาชิกมาติดต่อเกี่ยวกับการจัดหางาน

      ๔. จัดให้มีบริการการให้คำปรึกษาเพื่อแก้ไขปัญหาหรือขจัดข้อขัดแย้งเกี่ยวกับการบริหารงานการทำงาน

      ๕. จัดให้มีการบริการเกี่ยวกับการจัดสรรเงินหรือ ทรัพย์สิน เพื่อสวัสดิการของสมาชิก หรือเพื่อสาธารณประโยชน์ทั้งนี้ตามที่ที่ประชุมใหญ่เห็นสมควร

      ๖. เรียกเก็บเงินค่าสมัครเป็นสมาชิกและเงินค่าบำรุงตามอัตราที่กำหนดในข้อบังคับของสหภาพแรงงาน

• บทบาทของสหภาพแรงงานต่อสมาชิก

๑. เป็นตัวแทน เจรจา ทำความตกลง รับทราบคำชี้ขาดและดำเนินการใด ๆ เพื่อให้สมาชิกได้รับประโยชน์

๒. เป็นผู้แทนที่ดี มีความซื่อสัตย์ต่อสมาชิก

๓. ให้สมาชิกได้มีส่วนร่วมในกิจกรรมของสหภาพแรงงานและให้คำแนะนำแก่สมาชิกในแนวทางที่ถูกต้อง

๔. คุ้มครองผลประโยชน์ของสมาชิกต่อนายจ้าง

๕. เป็นตัวแทนของลูกจ้างในการปรึกษาหารือเพื่อปรับปรุงสวัสดิการและสหภาพการจ้าง

๖. ดำเนินกิจการตามขั้นตอนของกฎหมาย และไม่ทำให้นายจ้างได้รับความเสียหาย

๗. เคารพกฎ ระเบียบ ของสถานประกอบกิจการ และข้อตกลง

๘. ตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ เพื่อให้สถานประกิจการมีความเจริญก้าวหน้า

๙. แนะนำ ร่วมหารือกับนายจ้าง เพื่อปรับปรุงสถานประกอบกิจการในการเพิ่มผลผลิต

๑๐. สร้างความเชื่อถือต่อลูกค้าของบริษัทในด้านคุณภาพของสิ้นค้าและประสิทธิภาพในการทำงาน

• เอกสารประกอบคำขอจดทะเบียนจัดตั้งสหภาพแรงงาน

      ( กรณีจดทะเบียน ณ สำนักงานทะเบียนประจำจังหวัดให้จัดส่งหลักฐานเพิ่มขึ้นอีก ๑ ชุด )

      ๑. ประวัติพร้อมรูปถ่ายของผู้ก่อการจัดตั้งสหภาพแรงงาน  จำนวนไม่น้อยกว่า  ๑๐  คน

      ๒. ภาพถ่ายสำเนาทะเบียนบ้าน หรือสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของผู้ริเริ่มก่อการที่ลงลายมือชื่อรับรองสำเนา

      ๓. แผนที่สังเขปแสดงที่ตั้งสำนักงานของสหภาพแรงงาน

      ๔. ตัวอย่างเครื่องหมายสหภาพแรงงาน ซึ่งต้องมีชื่อเต็มของสหภาพแรงงานและมีขนาดที่สามารถอ่านข้อความได้ชัดเจน

      ๕. หนังสือรับรองตนเอง ละรับรองตำแหน่ง อำนาจหน้าที่ของผู้ริเริ่มก่อการ

      ๖. หลักฐานการเป็นลูกจ้าง ( ถ้ามี ) เช่น สำเนาบัตรประจำตัวพนักงาน สำเนาบัตรลงเวลาการทำงาน สำเนาใบรับเงินค่าจ้าง หรือหอหลักฐานอื่นใดที่แสดงถึงการเป็นลูกจ้างของผู้เริ่มก่อการ

      ๗. หนังสือยินยอมให้ใช้สถานที่เป็นที่ตั้งสหภาพแรงงานซึ่งเจ้าบ้านยินยอมให้ใช้สถานที่

      ๘. แผนที่สังเขปแสดงที่ตั้งสำนักงานของนายจ้าง

      ๙. ร่างข้อบังคับ จำนวน 3 ฉบับ

      ๑๐. ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน ( ถ้ามี )